PAN Card हरवले? e-PAN कसा मिळवावा? - आदित्य पालांडे

PAN Card हे आजच्या काळात आर्थिक व्यवहारांसाठी अत्यंत महत्त्वाचे कागदपत्र आहे.

Income Tax Return भरणे, बँक खाते, गुंतवणूक, कर्ज किंवा इतर आर्थिक कामांसाठी PAN आवश्यक असतो.

त्यामुळे PAN Card हरवले तर अनेकांना लगेच प्रश्न पडतो की, आता नवीन PAN कसा मिळवायचा? e-PAN कुठून डाउनलोड करायचा?

चांगली गोष्ट म्हणजे PAN नंबर आधीपासून allot झालेला असेल तर नवीन PAN काढण्याची गरज नाही.

त्याच PAN नंबरवर e-PAN डाउनलोड करता येतो किंवा गरज असल्यास Physical PAN Card चा reprint मागवता येतो.

मात्र येथे एक महत्त्वाची गोष्ट लक्षात ठेवा-PAN Card हरवला म्हणून “Instant e-PAN – Get New e-PAN” पर्यायातून नवीन PAN काढू नका.

Income Tax Department च्या माहितीनुसार Instant e-PAN ही सुविधा ज्यांना अद्याप PAN allot झालेला नाही, अशा पात्र व्यक्तींसाठी आहे. आधीच PAN असलेल्या व्यक्तीला ही सुविधा वापरता येत नाही.

PAN Card हरवले तर सर्वात आधी काय करावे?

तुमचा PAN Card हरवला असेल तर घाबरण्याची गरज नाही. तुमचा PAN Number बदलत नाही.

PAN एकदा allot झाल्यानंतर त्याच व्यक्तीसाठी दुसरा PAN काढणे योग्य नाही.

त्यामुळे नवीन PAN साठी अर्ज करण्याऐवजी existing PAN चा e-PAN डाउनलोड करणे किंवा PAN Card reprint करणे हा योग्य मार्ग आहे.

e-PAN म्हणजे काय?

e-PAN म्हणजे तुमच्या PAN ची डिजिटल स्वरूपातील प्रत.

ही PDF स्वरूपात मिळू शकते आणि त्यामध्ये तुमचा PAN Number तसेच PAN संबंधी माहिती असते.

Income Tax Department च्या e-Filing portal वर e-PAN पाहण्याची किंवा डाउनलोड करण्याची सुविधा उपलब्ध आहे.

अधिकृत प्रक्रियेनुसार e-Filing portal मध्ये लॉगिन केल्यानंतर Dashboard → Services → View / Download e-PAN या पर्यायातून e-PAN पाहता किंवा डाउनलोड करता येतो.

PAN Card हरवल्यानंतर e-PAN कसा डाउनलोड करावा?

जर तुमच्याकडे आधीपासून PAN असेल आणि e-Filing portal वर तुमचे खाते उपलब्ध असेल, तर पुढील पद्धतीने e-PAN मिळवण्याचा प्रयत्न करू शकता.

Income Tax e-Filing Portal उघडा

Income Tax Department च्या अधिकृत e-Filing portal वर जा.

तुमच्या खात्यात Login करा

तुमचा User ID आणि Password वापरून e-Filing account मध्ये Login करा.

Services पर्याय निवडा

View / Download e-PAN निवडा

Services मध्ये View / Download e-PAN हा पर्याय उपलब्ध असल्यास तो निवडा.

Aadhaar आणि OTP Verification

सिस्टमने विचारल्यास तुमचा 12 अंकी Aadhaar Number द्या.

त्यानंतर Aadhaar-linked mobile number वर आलेला OTP enter करून verification पूर्ण करा.

Income Tax Department च्या सध्याच्या प्रक्रियेनुसार OTP ची validity 15 मिनिटांची असते आणि चुकीचा OTP जास्तीत जास्त तीन वेळा टाकता येतो.

e-PAN Download करा

Verification पूर्ण झाल्यानंतर e-PAN उपलब्ध असल्यास View e-PAN किंवा Download e-PAN या पर्यायातून PDF डाउनलोड करता येते.

माझ्याकडे आधीच PAN आहे, मग Instant e-PAN का मिळत नाही?

हा प्रश्न अनेकांना पडतो.

Income Tax Department ची Instant e-PAN सुविधा मुख्यतः अशा व्यक्तींसाठी आहे ज्यांना अजून PAN allot झालेला नाही आणि ज्यांच्याकडे वैध Aadhaar आहे.

जर तुमचा PAN आधीच तयार झाला असेल आणि फक्त PAN Card हरवले असेल, तर Get New e-PAN करून दुसरा PAN मिळवण्याचा प्रयत्न करू नका.

Official FAQ मध्येही स्पष्ट केले आहे की आधीच PAN allot झालेल्या व्यक्तीला Instant e-PAN साठी पात्रता नाही.

e-PAN डाउनलोड होत नसेल तर काय करावे?

काही वेळा e-PAN डाउनलोड करताना अडचण येऊ शकते.

उदाहरणार्थ, PAN records मध्ये email किंवा इतर माहिती उपलब्ध नसणे किंवा तुमचा PAN ज्या माध्यमातून process झाला आहे त्यानुसार वेगळी सुविधा लागू होणे.

अशा वेळी PAN Card Reprint हा पर्याय वापरता येतो.

Protean आणि UTIITSL या अधिकृत PAN service providers कडून PAN संबंधी सेवा उपलब्ध आहेत.

UTIITSL च्या अधिकृत portal वर e-PAN download आणि Reprint PAN Card या दोन्ही सुविधा उपलब्ध आहेत.

PAN Card Reprint कसा मागवायचा?

तुमचा PAN नंबर आधीपासून आहे आणि PAN Card हरवला आहे, तर Reprint of PAN Card साठी ऑनलाइन अर्ज करता येतो.

Protean च्या reprint सुविधेत existing PAN details वर नवीन PAN Card reprint करण्याची सुविधा आहे.

या online reprint सुविधेसाठी PAN data मध्ये बदल करता येत नाही; बदल असल्यास correction/change request प्रक्रिया वापरावी लागते.

Protean च्या माहितीनुसार, पात्र भारतीय पत्त्यासाठी online reprint ची fee सध्या ₹50 (tax सहित) आहे. परदेशातील पत्त्यासाठी वेगळी fee लागू होते.

UTIITSL च्या portal वरही Reprint PAN Card ची सुविधा उपलब्ध असून भारतीय पत्त्यासाठी सध्याची fee ₹50 (tax सहित) असल्याचे portal वर नमूद आहे.

UTIITSL वरून e-PAN डाउनलोड करता येतो का?

होय. UTIITSL च्या अधिकृत portal वर Download e-PAN सुविधा उपलब्ध आहे.

या सुविधेमध्ये PAN Number आणि जन्मतारीख/इतर आवश्यक माहिती देऊन पुढील verification पूर्ण करता येते.

UTIITSL नुसार ही सुविधा त्यांच्या माध्यमातून process झालेल्या PAN applications किंवा Income Tax Department च्या Instant e-PAN संबंधित पात्र records साठी उपलब्ध असू शकते.

UTIITSL च्या माहितीनुसार, e-PAN download साठी registered email ID उपलब्ध असणे महत्त्वाचे आहे.

e-PAN issued होऊन एक महिन्याच्या आत काही requests साठी सुविधा free असू शकते; त्यानंतर लागू शुल्क आकारले जाऊ शकते.

2026 मधील PAN Card बाबत महत्त्वाचा अपडेट

1 एप्रिल 2026 पासून PAN application प्रक्रियेत बदल झाले आहेत.

Income-tax Act, 2025 आणि Income-tax Rules, 2026 नुसार नवीन PAN application साठी revised forms लागू झाले आहेत.

जुन्या Form 49A, Form 49AA आणि जुन्या Change Request forms चा वापर 31 मार्च 2026 नंतर स्वीकारला जाणार नाही, अशी अधिकृत माहिती UTIITSL आणि Protean यांनी दिली आहे.

मात्र फक्त PAN Card हरवला असल्यास नवीन PAN साठी अर्ज करण्याची गरज नाही.

Existing PAN च्या reprint/e-PAN सुविधेचा वापर करणे महत्त्वाचे आहे.

PAN Card हरवले तर नवीन PAN काढता येतो का?

नाही.

जर तुमच्याकडे आधीपासून PAN Number allot झालेला असेल, तर दुसरा PAN काढू नये.

PAN च्या बाबतीत एकापेक्षा जास्त PAN ठेवणे नियमबाह्य आहे आणि Income Tax संबंधित नियमांनुसार दंडाची तरतूद आहे.

UTIITSL च्या अधिकृत माहितीनुसार एकापेक्षा अधिक PAN possession केल्यास ₹10,000 पर्यंत penalty लागू होऊ शकते.

म्हणून PAN Card हरवला म्हणून नवीन PAN Number साठी अर्ज करण्याऐवजी जुना PAN Numberच वापरा आणि त्याची e-PAN किंवा reprint copy मिळवा.

थोडक्यात काय करायचे?

PAN Card हरवला असेल तर खालील गोष्टी लक्षात ठेवा:

PAN Number आधीच आहे → नवीन PAN काढू नका.
e-PAN उपलब्ध असल्यास → e-PAN डाउनलोड करा.
Physical Card हवा असल्यास → PAN Reprint साठी अर्ज करा.
PAN Details मध्ये बदल असल्यास → Change/Correction प्रक्रिया वापरा.
Instant e-PAN → आधी PAN नसलेल्या पात्र व्यक्तींसाठी आहे.
PAN संबंधी सेवा घेताना शक्यतो Income Tax Department, Protean किंवा UTIITSL च्या अधिकृत website चाच वापर करा.

हे नक्की वाचा: PAN-Aadhaar Link कसे करावे? Online Process

PAN Card हरवणे ही मोठी अडचण नाही. तुमचा PAN Number आधीपासून allot झालेला असेल तर तो बदलत नाही. त्यामुळे नवीन PAN काढण्याची गरज नसते.

सर्वप्रथम e-PAN उपलब्ध आहे का ते तपासा. e-PAN डाउनलोड होत नसेल तर Protean किंवा UTIITSL च्या अधिकृत PAN Reprint सुविधेचा वापर करून त्याच PAN Numberचे नवीन Physical Card मागवता येते.

सर्वात महत्त्वाचे म्हणजे PAN Card हरवला म्हणून “Get New e-PAN” करून दुसरा PAN काढण्याचा प्रयत्न करू नका.

आधीपासून PAN असलेल्या व्यक्तीसाठी योग्य पर्याय म्हणजे existing PAN चा e-PAN किंवा reprint मिळवणे होय.

टीप: PAN संबंधी प्रक्रिया आणि शुल्क वेळोवेळी बदलू शकतात. अर्ज करण्यापूर्वी Income Tax Department, Protean किंवा UTIITSL च्या अधिकृत portal वर सध्याची माहिती तपासणे योग्य आहे.