आजच्या काळात आपण नकळत स्वतःची तुलना इतरांशी करत असतो.
कोणाची चांगली नोकरी, कोणाचा मोठा व्यवसाय, कोणाचं सुंदर घर, तर कोणाचं सोशल मीडियावरील आनंदी आयुष्य पाहून आपल्यालाही तसंच काहीतरी मिळवावंसं वाटतं.
इतरांच्या यशाकडे पाहून प्रेरणा घेणं चुकीचं नाही.
मात्र, सतत स्वतःची तुलना इतरांशी केल्यामुळे आपल्या आयुष्यातील आनंद कमी होऊ शकतो.
आपण काय मिळवलं आहे यापेक्षा आपल्याकडे काय नाही, याचाच विचार अधिक करू लागतो.
म्हणूनच प्रत्येक गोष्टीची इतरांशी तुलना करणं थांबवून स्वतःच्या प्रगतीवर लक्ष केंद्रित करणं महत्त्वाचं आहे.
प्रत्येक व्यक्तीचा प्रवास वेगळा असतो
प्रत्येक व्यक्तीची परिस्थिती, संधी, आर्थिक पार्श्वभूमी, कौशल्यं आणि आयुष्यातील उद्दिष्टं वेगवेगळी असतात.
त्यामुळे दोन व्यक्तींच्या आयुष्याची तुलना करणं नेहमीच योग्य ठरत नाही.
एखादी व्यक्ती वयाच्या पंचविशीत मोठ्या पदावर पोहोचलेली असू शकते, तर दुसरी व्यक्ती त्याच वयात स्वतःचं कौशल्य विकसित करत असू शकते.
याचा अर्थ दुसरी व्यक्ती मागे आहे, असा होत नाही. प्रत्येकाचा प्रवास वेगळा असतो आणि यश मिळवण्याची वेळही वेगवेगळी असते.
लक्षात ठेवा, इतरांच्या आयुष्याचा वेग पाहून स्वतःच्या प्रगतीचा निर्णय घेऊ नका.
सतत तुलना केल्याने आत्मविश्वास कमी होऊ शकतो
जेव्हा आपण वारंवार स्वतःची तुलना इतरांशी करतो, तेव्हा आपल्यातील कमतरतांवर अधिक लक्ष केंद्रित होऊ लागतं.
एखाद्याचं यश पाहून आपण स्वतःला कमी समजू लागतो.
आपल्याकडे असलेली कौशल्यं, अनुभव आणि मिळवलेलं यशही आपल्याला महत्त्वाचं वाटेनासं होतं.
हळूहळू स्वतःच्या क्षमतेवरचा विश्वास कमी होऊ शकतो.
त्याऐवजी काल आपण जिथे होतो आणि आज आपण किती पुढे आलो आहोत, याचा विचार करा. स्वतःमधील छोटी सुधारणा ओळखायला शिका.
तुमची खरी स्पर्धा इतरांशी नसून कालच्या स्वतःशी आहे.
सोशल मीडियामुळे निर्माण होणारी तुलना कमी करा
आज सोशल मीडिया आपल्या दैनंदिन जीवनाचा भाग बनला आहे.
इन्स्टाग्राम, फेसबुक आणि इतर प्लॅटफॉर्मवर लोकांच्या यशाचे, प्रवासाचे, महागड्या वस्तूंचे आणि आनंदी क्षणांचे फोटो पाहायला मिळतात.
मात्र, सोशल मीडियावर दिसणारं आयुष्य हे एखाद्या व्यक्तीच्या संपूर्ण आयुष्याचं चित्र नसतं.
लोक सहसा त्यांचे चांगले क्षण शेअर करतात. त्यांच्या अडचणी, अपयश आणि संघर्ष प्रत्येक वेळी दिसतीलच असं नाही.
त्यामुळे दुसऱ्यांच्या निवडक क्षणांची तुलना आपल्या संपूर्ण आयुष्याशी करणं टाळा.
सोशल मीडियावर वेळ घालवल्यानंतर तुम्हाला अस्वस्थ वाटत असेल, तर त्याचा वापर मर्यादित करा.
तुम्हाला प्रेरणा देणाऱ्या आणि उपयुक्त माहिती देणाऱ्या गोष्टींना अधिक वेळ द्या.
स्वतःच्या आनंदाला महत्त्व द्या
जर आपला आनंद नेहमी इतरांपेक्षा पुढे जाण्यावर अवलंबून असेल, तर तो टिकवणं कठीण होऊ शकतं.
तुम्ही एखादं ध्येय पूर्ण केलं, तर काही काळ आनंद वाटेल. पण लगेच दुसऱ्या व्यक्तीचं मोठं यश दिसलं, तर स्वतःचं यशही कमी वाटू शकतं.
अशा वेळी स्वतःला एक प्रश्न विचारा: मला खरंच काय हवं आहे?
इतरांकडे आहे म्हणून एखादी गोष्ट मिळवण्याचा प्रयत्न करण्याऐवजी ती गोष्ट तुमच्या आयुष्यासाठी किती महत्त्वाची आहे, हे समजून घ्या.
प्रत्येकाला मोठी गाडी, मोठं घर किंवा प्रसिद्धी मिळवायची असेलच असं नाही.
काही लोकांसाठी आनंदी कुटुंब, चांगलं आरोग्य, मानसिक शांतता आणि समाधानकारक आयुष्य अधिक महत्त्वाचं असू शकतं.
तुमच्या आनंदाची व्याख्या तुम्ही स्वतः ठरवा.
स्वतःच्या प्रगतीवर लक्ष केंद्रित करा
इतरांनी किती प्रगती केली, याचा विचार करण्यात वेळ घालवण्यापेक्षा स्वतःच्या आयुष्यात काय सुधारणा करता येईल, यावर लक्ष केंद्रित करा.
तुम्हाला नवीन कौशल्य शिकायचं असेल, व्यवसाय सुरू करायचा असेल, आर्थिक परिस्थिती सुधारायची असेल किंवा आरोग्याकडे लक्ष द्यायचं असेल, तर त्यासाठी छोटी उद्दिष्टं ठरवा.
उदाहरणार्थ, दररोज ३० मिनिटं काहीतरी नवीन शिका, महिन्याच्या खर्चाची नोंद ठेवा किंवा नियमित व्यायाम करण्याची सवय लावा.
छोट्या कृतींमधून हळूहळू प्रगती साधता येते.
दुसऱ्यांनी किती मिळवलं आहे, यापेक्षा आपण आज काय करू शकतो, हा प्रश्न अधिक उपयुक्त ठरतो.
इतरांच्या यशाकडे प्रेरणा म्हणून पाहा
एखाद्या व्यक्तीने मोठं यश मिळवलं, तर तिच्याशी स्वतःची तुलना करून निराश होण्याची गरज नाही.
त्याऐवजी त्या व्यक्तीच्या प्रवासातून काही शिकता येईल का, याचा विचार करा.
तिने कोणती कौशल्यं विकसित केली? कोणत्या सवयी अंगीकारल्या? अडचणींचा सामना कसा केला?
या प्रश्नांची उत्तरं तुम्हाला स्वतःच्या प्रगतीसाठी मदत करू शकतात.
इतरांचं यश म्हणजे तुमचं अपयश नाही. जगात अनेक लोक एकाच वेळी यशस्वी होऊ शकतात.
तुलना तुम्हाला स्वतःबद्दल कमीपणा जाणवून देत असेल, तर दृष्टिकोन बदला. इतरांचं यश तुमच्यासाठी शिकण्याची संधी बनवा.
स्वतःला स्वीकारायला शिका
प्रत्येक व्यक्तीमध्ये काही चांगले गुण असतात, तर काही गोष्टी सुधारण्याची गरज असते.
कोणी अभ्यासात चांगलं असतं, कोणी संवाद साधण्यात, तर कोणी व्यवसाय किंवा कला क्षेत्रात कुशल असतं.
प्रत्येक गोष्टीत सर्वोत्तम असण्याची गरज नाही.
स्वतःच्या चुका स्वीकारणं, कमतरतांवर काम करणं आणि स्वतःच्या चांगल्या गुणांची जाणीव ठेवणं महत्त्वाचं आहे.
स्वतःला स्वीकारणं म्हणजे प्रगती करणं थांबवणं नव्हे. उलट, स्वतःची परिस्थिती समजून घेऊन अधिक चांगलं बनण्याचा प्रयत्न करणं होय.
तुम्ही आज जिथे आहात, तिथून पुढे जाण्यासाठी स्वतःला वेळ द्या.
स्वतःची इतरांशी तुलना करणं कसं थांबवावं?
तुलना करण्याची सवय एका दिवसात बदलत नाही. मात्र, काही छोट्या गोष्टींमधून तुम्ही सुरुवात करू शकता.
- स्वतःची ध्येयं ठरवा: इतरांच्या अपेक्षांनुसार नव्हे, तर स्वतःच्या आवडीनुसार उद्दिष्टं निश्चित करा.
- छोट्या यशाची नोंद ठेवा: दररोज किंवा प्रत्येक आठवड्यात तुम्ही काय नवीन शिकलात, याचा विचार करा.
- सोशल मीडियाचा वापर मर्यादित करा: सतत तुलना करायला लावणाऱ्या गोष्टींपासून थोडं अंतर ठेवा.
- कृतज्ञ राहा: तुमच्या आयुष्यातील चांगल्या गोष्टी ओळखा आणि त्यांचं महत्त्व समजून घ्या.
- स्वतःला वेळ द्या: प्रगतीसाठी संयम आवश्यक असतो. प्रत्येक गोष्ट लगेच मिळेलच असं नाही.
- शिकण्यावर भर द्या: इतरांपेक्षा पुढे जाण्यापेक्षा कालपेक्षा आज अधिक सक्षम होण्याचा प्रयत्न करा.
या सवयींचा सराव केल्याने स्वतःच्या प्रगतीकडे अधिक सकारात्मक दृष्टिकोनातून पाहण्यास मदत होऊ शकते.
सोशल मीडियावर प्रसिद्धी vs स्वतःची ओळख
प्रत्येक गोष्टीची इतरांशी तुलना करणं थांबवणं म्हणजे महत्त्वाकांक्षा सोडणं नव्हे. याचा अर्थ स्वतःच्या आयुष्याची किंमत इतरांच्या यशावर ठरवणं थांबवणं होय.
प्रत्येक व्यक्तीचा प्रवास वेगळा असतो. कोणाला यश लवकर मिळतं, तर कोणाला त्यासाठी अधिक वेळ आणि मेहनत घ्यावी लागते.
त्यामुळे स्वतःच्या प्रगतीसाठी आवश्यक असलेला वेळ स्वतःला द्या.
इतरांकडून प्रेरणा घ्या, नवीन गोष्टी शिका आणि स्वतःची ध्येयं पूर्ण करण्यासाठी सातत्याने प्रयत्न करा.
शेवटी, आयुष्यात महत्त्वाचं हे नाही की तुम्ही इतरांपेक्षा किती पुढे आहात.
महत्त्वाचं हे आहे की तुम्ही स्वतःच्या क्षमतेनुसार किती प्रगती करत आहात आणि तुमच्या आयुष्यात किती समाधान अनुभवत आहात.
इतरांसारखं बनण्याच्या प्रयत्नात स्वतःची ओळख हरवू नका. स्वतःची सर्वोत्तम आवृत्ती बनण्याचा प्रयत्न करा.
About The Author
